Prawa człowieka są to powszechne prawa moralne o charakterze podstawowym, przynależne każdej jednostce w jej kontaktach z państwem. Pojęcie praw człowieka opiera się na trzech tezach:

po pierwsze, że każda władza jest ograniczona;

po drugie, że każda jednostka posiada sferę autonomii, do której nie ma dostępu żadna władza;

i po trzecie, że każda jednostka może się domagać od państwa ochrony jej praw.

(W. Osiatyński, Szkoła Praw Człowieka. Teksty wykładów. Zeszyt 1, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Warszawa 1998, s. 16).

Według innej definicji:

Prawa człowieka - prawa pierwotne w stosunku do państwa, przysługujące każdemu człowiekowi, bez względu na jego przynależność państwową czy pozycję w społeczeństwie. Taki sens tego pojęcia można wyprowadzić z wielu aktów prawnych. Przykładem może być francuska Deklaracja praw człowieka i obywatela z 1789 r., w której stanowi się o "naturalnych, niezbywalnych, świętych prawach człowieka", czy niektóre akty prawa międzynarodowego (...). Sam termin "prawa człowieka" powstał w okresie oświecenia. Po raz pierwszy w akcie prawnym użyty został w Bill of rights Wirginii z 1776 r. i już wówczas obejmował prawa pierwotne w stosunku do państwa i społeczeństwa.

(Słownik wiedzy o Sejmie, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2001, s.129).