|
GAZY
-
Argon
- () gaz o małej przewodności cieplnej, stosowany do wypełniania
skafandra suchego w celu poprawienia właściwości izolacyjnych.
Aby jego użycie było skuteczne należy w skafandrze wymienić całe
powietrze na argon. Można tego dokonać przez kilkakrotnie napełnienie
skafandra argonem przed nurkowaniem. Do takiej operacji potrzebna
jest duża butla, na nurkowanie zabieramy małą butelkę o
pojemności ok. 0,5-1l której zadaniem jest dopełnianie
skafandra. Użycie tylko małej butli bez wcześniejszej wymiany
gazu w skafandrze jest niecelowe.
-
Azot
- (N) bezbarwny, bezwonny bez zapachu. główny składnik
powietrza. Pod zwiększonym ciśnieniem działa narkotycznie na
organizm człowieka. Dla powietrza ta właściwość ujawnia się
już od 30m i nasila się wraz z głębokością.
-
Dwutlenek
węgla -(CO2) bezbarwny, bezwonny bez
zapachu. Jest wynikiem procesów spalania (w tum przemiany
materii)
-
Hel - (He) bezbarwny, bezwonny bez zapachu,
nietoksyczny i nie wybuchowy. Posiada małą gęstość, co
zmniejsza opory oddechowe. Nie ma działania narkotycznego. Jego
największą wadą jest pięciokrotnie większa od powietrza
przewodność cieplna, co powoduje szybkie ochłodzenie organizmu
nurka.
-
Helioks
- () mieszanina tlenu i helu. Wyeliminowanie azotu z
mieszaniny zlikwidowało problem narkozy azotowej. Wadą jest duża
przewodność cieplna helu, co powoduje zwiększone oddawanie ciepła
przez płuca. Może to doprowadzić do hipotermii.
-
Hydroks
- () mieszanina wodoru i tlenu stosowana w zakresie głębokości
35-150m. Wadą hydroksu jest fakt że tlen i wodór tworzy
mieszaninę wybuchową kiedy zawartość tlenu przekroczy 4%.
Wymaga to stosowania mieszanki oczyszczającej przed przejściem
na hydroks. Mieszanka ta nie może zawierać więcej niż 4%O2.
Jak można obliczyć mieszanka z tak małą ilością tlenu nadaje
się do nurkowania dopiero od 35m, wcześniej stosujemy mieszankę
o większej ilości tlenu. Na głębokościach większych niż
150m ujawnia się narkotyczne działanie wodoru, które jest
bardziej niebezpieczne od narkotycznego działania azotu.
-
Hydrelioks
- () mieszanina wodoru, helu i tlenu. Można na niej nurkować
do głębokości 700m.
-
Neoks
- () mieszanina tlenu i neonu. Pozwala na krótkie, głębokie
nurkowania. Po wejściu w dekompresję proces desaturacji jest
bardzo długi
-
Nitrox
- () mieszanka tlenowo-azotowa zawierająca więcej niż
22%tlenu. Zmniejszenie ilości azotu w mieszaninie poprawia jej właściwości
dla nurkowań do 40m. Jako czynnik oddechowy jest bezpieczniejszy
od powietrza pod warunkiem zachowanie określonych zasad. Chodzi
tu głównie o głębokość nurkowania i czasie ekspozycji.
-
Powietrze
- () gaz tworzący atmosferę Ziemi, jako ogólnie dostępny
stanowi główny czynnik oddechowy w nurkowaniu rekreacyjnym.
Procentowy skład powietrza oraz wysokość ciśnień parcjalnych
poszczególnych składników przy ciśnieniu 1at (na poziomie
morza) jest następujący.
|
Gaz |
ilość
w % |
ciśnienie
parcjalne [at] |
|
Azot |
78,09 |
0,7809 |
|
Tlen |
20,95 |
0,2095 |
|
Dwutlenek
węgla |
0,03 |
0,0003 |
|
Inne
gazy |
0,93 |
0,0093 |
-
Tlen
- (O) gaz bezbarwny,
bezwonny i bez zapachu. Niezbędny człowiekowi do życia, przy
zwiększonym ciśnieniu toksyczny. W nurkowaniu stosowany w
wszystkich mieszaninach oddechowych w zakresie ciśnień
parcjalnych od 0,21-1,6at.
-
Tlenek
węgla - (CO) bardzo niebezpieczny gaz. Wypiera tlen z
powiązań z hemoglobiną co powoduje ciężkie niedotlenienie
tkanek. Powoduje utratę przytomności i śmierć.
-
Trimix
- () mieszanka tlenu, azotu i helu. Dodanie helu powoduje
zmniejszenie ilości azotu i tlenu w mieszaninie a co za tym idzie
zmniejszenie narkotycznego i toksycznego oddziaływania
mieszaniny. Stosowane mieszanki może posiadać skład 15%O2,
40%He2, 45%N2. Mieszanka o takim składzie pozwala nurkować
do głębokości 100m, ale ze względu na zawartość tlenu 15%
nie pozwala na nurkowanie od powierzchni. Nurkowanie należy
rozpocząć na mieszance podróżnej "travel miksie" który
pozwoli osiągnąć głębokość operacyjną. Wadą takiej
mieszanki jest jej wysoka cena.
-
Wodór
(H) posiada niski ciężar cząsteczkowy i małą gęstość
co czyni go idealnym do nurkowań głębokich. W połączeniu z
powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową.
Zwiększenie głębokości
poniżej 40m nie jest możliwe ze względu na toksyczne działanie
tlenu przy zwiększonym ciśnieniu parcjalnym powyżej 1,6at.
Przedstawiam poniżej kilka mieszanek nitroksowych wraz z
granicznymi głębokościami przy danym maksymalnym ciśnieniu
parcjalnym.
|
Rodzaj
nitroksu |
Limit
głębokości dla pO2=1,6at |
Limit
głębokości dla pO2=1,4at |
|
EANx
21 (powietrze) |
66m |
57m |
|
EANx
28 (O2 28% ) |
47m |
40m |
|
EANx
32 |
40m |
35m |
|
EANx
36 |
34m |
30m |
|
EANx
40 |
30m |
25m |
|