GAZY


  • Argon - () gaz o małej przewodności cieplnej, stosowany do wypełniania skafandra suchego w celu poprawienia właściwości izolacyjnych. Aby jego użycie było skuteczne należy w skafandrze wymienić całe powietrze na argon. Można tego dokonać przez kilkakrotnie napełnienie skafandra argonem przed nurkowaniem. Do takiej operacji potrzebna jest duża butla, na nurkowanie zabieramy małą butelkę o pojemności ok. 0,5-1l której zadaniem jest dopełnianie skafandra. Użycie tylko małej butli bez wcześniejszej wymiany gazu w skafandrze jest niecelowe.

  • Azot - (N) bezbarwny, bezwonny bez zapachu. główny składnik powietrza. Pod zwiększonym ciśnieniem działa narkotycznie na organizm człowieka. Dla powietrza ta właściwość ujawnia się już od 30m i nasila się wraz z głębokością.

  • Dwutlenek węgla -(CO2) bezbarwny, bezwonny bez zapachu. Jest wynikiem procesów spalania (w tum przemiany materii)

  • Hel - (He) bezbarwny, bezwonny bez zapachu, nietoksyczny i nie wybuchowy. Posiada małą gęstość, co zmniejsza opory oddechowe. Nie ma działania narkotycznego. Jego największą wadą jest pięciokrotnie większa od powietrza przewodność cieplna, co powoduje szybkie ochłodzenie organizmu nurka.

  • Helioks - () mieszanina tlenu i helu. Wyeliminowanie azotu z mieszaniny zlikwidowało problem narkozy azotowej. Wadą jest duża przewodność cieplna helu, co powoduje zwiększone oddawanie ciepła przez płuca. Może to doprowadzić do hipotermii.

  • Hydroks - () mieszanina wodoru i tlenu stosowana w zakresie głębokości 35-150m. Wadą hydroksu jest fakt że tlen i wodór tworzy mieszaninę wybuchową kiedy zawartość tlenu przekroczy 4%. Wymaga to stosowania mieszanki oczyszczającej przed przejściem na hydroks. Mieszanka ta nie może zawierać więcej niż 4%O2. Jak można obliczyć mieszanka z tak małą ilością tlenu nadaje się do nurkowania dopiero od 35m, wcześniej stosujemy mieszankę o większej ilości tlenu. Na głębokościach większych niż 150m ujawnia się narkotyczne działanie wodoru, które jest bardziej niebezpieczne od narkotycznego działania azotu.

  • Hydrelioks - () mieszanina wodoru, helu i tlenu. Można na niej nurkować do głębokości 700m.

  • Neoks - () mieszanina tlenu i neonu. Pozwala na krótkie, głębokie nurkowania. Po wejściu w dekompresję proces desaturacji jest bardzo długi

  • Nitrox - () mieszanka tlenowo-azotowa zawierająca więcej niż 22%tlenu. Zmniejszenie ilości azotu w mieszaninie poprawia jej właściwości dla nurkowań do 40m. Jako czynnik oddechowy jest bezpieczniejszy od powietrza pod warunkiem zachowanie określonych zasad. Chodzi tu głównie o głębokość nurkowania i czasie ekspozycji.

  • Powietrze - () gaz tworzący atmosferę Ziemi, jako ogólnie dostępny stanowi główny czynnik oddechowy w nurkowaniu rekreacyjnym. Procentowy skład powietrza oraz wysokość ciśnień parcjalnych poszczególnych składników przy ciśnieniu 1at (na poziomie morza) jest następujący.
     

Gaz

ilość w %

ciśnienie parcjalne [at]

Azot

78,09

0,7809

Tlen

20,95

0,2095

Dwutlenek węgla

0,03

0,0003

Inne gazy

0,93

0,0093

  • Tlen - (O) gaz bezbarwny, bezwonny i bez zapachu. Niezbędny człowiekowi do życia, przy zwiększonym ciśnieniu toksyczny. W nurkowaniu stosowany w wszystkich mieszaninach oddechowych w zakresie ciśnień parcjalnych od 0,21-1,6at.

  • Tlenek węgla - (CO) bardzo niebezpieczny gaz. Wypiera tlen z powiązań z hemoglobiną co powoduje ciężkie niedotlenienie tkanek. Powoduje utratę przytomności i śmierć.

  • Trimix - () mieszanka tlenu, azotu i helu. Dodanie helu powoduje zmniejszenie ilości azotu i tlenu w mieszaninie a co za tym idzie zmniejszenie narkotycznego i toksycznego oddziaływania mieszaniny. Stosowane mieszanki może posiadać skład 15%O2, 40%He2, 45%N2. Mieszanka o takim składzie pozwala nurkować do głębokości 100m, ale ze względu na zawartość tlenu 15% nie pozwala na nurkowanie od powierzchni. Nurkowanie należy rozpocząć na mieszance podróżnej "travel miksie" który pozwoli osiągnąć głębokość operacyjną. Wadą takiej mieszanki jest jej wysoka cena.

  • Wodór (H) posiada niski ciężar cząsteczkowy i małą gęstość co czyni go idealnym do nurkowań głębokich. W połączeniu z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową.

 

Zwiększenie głębokości poniżej 40m nie jest możliwe ze względu na toksyczne działanie tlenu przy zwiększonym ciśnieniu parcjalnym powyżej 1,6at. Przedstawiam poniżej kilka mieszanek nitroksowych wraz z granicznymi głębokościami przy danym maksymalnym ciśnieniu parcjalnym.
 

Rodzaj nitroksu

Limit głębokości dla pO2=1,6at

Limit głębokości dla pO2=1,4at

EANx 21 (powietrze)

66m

57m

EANx 28 (O2 28% )

47m

40m

EANx 32

40m

35m

EANx 36

34m

30m

EANx 40

30m

25m